Ten polski film uznano za najważniejszy. Nigdy o nim nie słyszałeś

• Z inicjatywy Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego zrodziła się właśnie Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
• W tym roku Filmoteka Narodowa kończy 70 lat, stąd na liście umieszczono 70 ważnych dla nadwiślańskiej historii i kultury rodzimych filmów.
• Oto tytuły, które znalazły się na liście 70 najważniejszych polskich filmów.

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny znajduje się pod pieczą Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jedną z najważniejszych misji instytucji jest katalogowanie materiałów stanowiących narodowe dziedzictwo audiowizualne i promowanie polskich dzieł filmowych.

Rozwiąż quiz o kultowych polskich filmach. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

W tym roku Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny obchodzi okrągły jubileusz działalności, jako że istnieje od 1955 r., a więc od 70 lat. Z tej okazji w ramach jej działalności powołana została wyjątkowa Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego.  

Tak powstała Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego

Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny zdecydował się pójść śladem Amerykanów, którzy pielęgnują swoje filmowe dziedzictwo dzięki Narodowemu Rejestrowi Filmowemu Biblioteki Kongresu. Tym samym nad Wisłą funkcjonuje od teraz Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego (LPDF).

Redakcja poleca

Tu kręcili kultowy film. Polacy nie mieli pojęcia, bo wygląda niepozornie

To najlepszy film 2025 roku. Polacy będą oglądać jak zaklęci

Jak podkreślono na stronie Filmoteki Narodowej, rzeczona lista:

Powstała w przekonaniu, że kino nie sprowadza się do roli widowiska, towaru ani nawet kanonizowanych arcydzieł. Jest przestrzenią pamięci zbiorowej, świadectwem historii i częścią wspólnego dziedzictwa kulturowego. Jej celem nie jest tworzenie rankingu "najlepszych" dzieł w sensie estetycznym lub komercyjnym, lecz wyróżnienie filmów, które w szczególny sposób współtworzyły polską kulturę, wyobraźnię i pamięć. 

Lista 70 najważniejszych polskich filmów na 70. urodziny Filmoteki Narodowej

Jak wspominaliśmy, w tym roku przypada 70. rocznica powstania Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Tak więc na początek Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego została wzbogacona o 70 tytułów (nie tylko o profesjonalnych) - z najróżniejszych dekad i z najróżniejszych gatunków.

Na liście 70 najważniejszych polskich filmów ujęto tak tytuły świetnie znane widzom od dekad, jak i te nieco niszowe pod kątem popularności, które jednak odcisnęły piętno na branży filmowej i kulturze.

Redakcja poleca

To będzie hit 2026 roku. Ten film zachwycił widzów na FPFF w Gdyni

Polaku, to "najlepszy film w historii". Tu zobaczysz kompletnie za darmo

Wspomniane obrazy wybrali sami eksperci, ale w kolejnych latach co roku Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego będzie uzupełniana o 10 kolejnych filmów. Filmów, z których część pomoże wyłonić plebiscyt z udziałem widzów.

Za najważniejszy polski film uznano "Pruską kulturę" z 1908 roku. Jest to najstarszy rodzimy film fabularny. Odwołuje się on do strajku dzieci wrzesińskich oraz protestu Michała Drzymały. To jedna z pierwszych prób w polskim kinie, która poruszała temat Polaków pod zaborami. Większość widzów zapewne nie widziała tej niemej produkcji krótkometrażowej.

Opracowana w 2025 r lista 70 najważniejszych polskich filmów prezentuje się następująco:  

1. "Pruska kultura", 1908, autor nieznany;
2. "Bestia", 1917, Aleksander Hertz;
3. "Ludzie bez jutra", 1919, Aleksander Hertz;
4. "Film z aparatu oko (Gdynia), 1925, autor nieznany;
5. "Mocny człowiek", 1929 , Henryk Szaro;
6. "Janko Muzykant", 1930, Ryszard Ordyński;
7. "Mistrz Chochelka w opałach", 1935, Jan Jarosz;
8. "Sztandar wolności", 1935, Ryszard Ordyński;
9. "Droga młodych", 1936, Aleksander Ford;
10. "Przygoda człowieka poczciwego", 1937, Stefan i Franciszka Themerson;
11. "Dziewczęta z Nowolipek", 1937, Józef Lejtes;
12. "Piętro wyżej", 1937, Leon Trystan;
13. "Dybuk", 1937, Michał Waszyński;
14. Filmy Eksperymentalne Pawła Binna, 1934-1961, Paweł Binn;
15. Polska kronika filmowa 1944-1995;
16. "Zakazane piosenki", 1946, Leonard Buczkowski;
17. "Wielka droga", 1946, Michał Waszyński, Vittorio Cottafavi;
18. "Gimnastyka dla wszystkich", 1946, Natalia Brzozowska, Konstanty Gordon;
19. "Ostatni etap", 1947, Wanda Jakubowska;
20. "Pan Piórko śni", 1949, Zenon Wasilewski;
21. "Przygoda na Mariensztacie", 1954, Leonard Buczkowski;
22. "Ludzie pustego obszaru", 1957, Władysław Ślesicki, Kazimierz Karabasz;
23. "Był sobie raz", 1957, Walerian Borowczyk, Jan Lenica;
24. "Ewa chce spać", 1957, Tadeusz Chmielewski;
25. "Popiół i diament", 1958, Andrzej Wajda;
26. "Ostatni dzień lata", 1958, Tadeusz Konwicki;
27. "Dwaj ludzie z szafą", 1958, Roman Polański;
28. "Eroica", 1958, Andrzej Munk;
29. "Awantura o Basię", 1959, Maria Kaniewska;
30. "Matka Joanna od aniołów", 1960, Jerzy Kawalerowicz;
31. "Muzykanci", 1960, Kazimierz Karabasz;
32. "Krzyżacy", 1960, Aleksander Ford;
33. "Rękopis znaleziony w Saragossie", 1964, Wojciech Jerzy Has;
34. "Rysopis", 1965, Jerzy Skolimowski;
35. "Archeologia", 1967, Andrzej Brzozowski;
36. "Sami swoi", 1967, Sylwester Chęciński;
37. "Schody", 1968, Stefan Schabenbeck
38. "Rejs", 1970, Marek Piwowski;
39. "Trzecia część nocy", 1971, Andrzej Żuławski;
40. "Perła w koronie", 1972, Kazimierz Kutz;
41. "Na wylot", 1973, Grzegorz Królikiewicz;
42. "Potop", 1974, Jerzy Hoffman;
43. "Sztuka konsumpcyjna", 1975, Natalia LL;
44. "Człowiek z marmuru", 1976, Andrzej Wajda;
45. "Elementarz", 1976, Wojciech Wiszniewski;
46. "Barwy ochronne", 1976, Krzysztof Zanussi;
47. "Wielka podróż Bolka i Lolka", 1977, Władysław Nehrebecki, Stanisław Duls;
48. "Z mojego okna",1978-1999, Józef Robakowski;
49. "Ostry film zaangażowany", 1979, Julian Józef Antonisz;
50. "Amator", 1979, Krzysztof Kieślowski;
51. "Gadające głowy", 1980, Krzysztof Kieślowski;
52. "Miś", 1981, Stanisław Bareja;
53. "Kobieta samotna", 1981, Agnieszka Holland;
54. "Tango", 1981, Zbigniew Rybczyński;
55. "Vabank", 1981, Juliusz Machulski;
56. "Krzyk", 1982, Barbara Sass;
57. "Przesłuchanie", 1982, Ryszard Bugajski;
58. "Akademia Pana Kleksa", 1983, Krzysztof Gradowski;
59. "O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji", 1984, Piotr Szulkin;
60. "Medium", 1986, Jacek Koprowicz;
61. "Ucieczka na 'Wolność'", 1990, Wojciech Marczewski;
62. "Psy", 1992, Władysław Pasikowski;
63. "Wszystko może się przytrafić", 1995, Marcel Łoziński;
64. "Dług", 1999, Krzysztof Krauze;
65. "Miejsce urodzenia", 1992, Paweł Łoziński;
66. "Że życie ma sens", 2000, Grzegorz Lipiec;
67. "Katedra", 2002, Tomasz Bagiński;
68. "Dzień świra", 2002, Marek Koterski;
69. "Concorde", 2003, Wilhelm Sasnal;
70. "Wesele", 2004, Wojciech Smarzowski.