Skąd wziął się fenomen Taylor Swift? To robi od lat! "Poczucie siostrzeństwa"

Jest ideałem amerykańskiej "dziewczyny z sąsiedztwa" - niebieskooka blondynka, obdarzona śliczną buzią i figurą laleczki. Taylor Swift , bo o niej mowa, doczekała się milionów fanów na całym świecie. W tym – w Polsce, gdzie w dniach 1-3 sierpnia zagra aż trzy koncerty. Wszystkie odbędą się na stołecznym stadionie PGE Narodowy oraz gromadzą publiczność składającą się nie tylko z mieszkańców naszego kraju, ale również... Amerykanów, dla których ceny biletów w ojczyźnie okazały się zbyt wygórowane! Rozwiąż quiz o tytułach przebojów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem… Chociaż za granicą Taylor Swift są poświęcane dedykowane zajęcia na studiach, w Polsce nadal brakuje publikacji skierowanych stricte do dorosłych, a nie nastoletnich odbiorców piosenkarki. Przynajmniej tak było jeszcze do niedawna, zanim światło dzienne ujrzała książka Karoliny Sulej – "Era Taylor Swift" . Dziennikarka i kulturoznawczyni zdradza w rozmowie ze Zloteprzeboje.pl, dlaczego grono "swifties" staje się powiększa oraz na czym polega wyjątkowość samej Taylor! Siostrzeństwo w muzyce Ewelina Kolecka: Dlaczego Taylor Swift zainteresowała cię na tyle, by poświęcić jej książkę? Karolina Sulej: Jako dziewczyna, która dorastała w latach 90. i 2000., słuchałam bardzo wielu wokalistek śpiewających o emocjach. Były wśród nich zarówno przedstawicielki sceny alternatywnej, czyli PJ Harvey, Fiona Apple lub Bjork, jak i popularnej: Christina Aguilera albo Britney Spears. Oczywiście przeszłam też przez etap girls bandów, rozpoczynając od Spice Girls. Zobacz także: John Lennon miał z nią burzliwy romans. Nigdy nie zastąpiła mu Yoko Ono Co dawała ci ich muzyka? Poczucie siostrzeństwa – to, że kobiety wspólnie tańczą oraz przeżywają emocje przy muzyce było dla mnie czymś naturalnym, w czym wyrastałam. Pamiętasz, kiedy pierwszy raz zakochałaś się w muzyce Taylor Swift? Przy albumie "1989". W tamtym czasie zaczynałam pracę jako dziennikarka muzyczna – to było moje pierwsze takie stanowisko. Miałam 19 lat, a pop, który wtedy reprezentowała Taylor Swift, w redakcjach traktowano pogardliwie. Krytykowali go zwłaszcza moi koledzy po fachu. Oni sami prześcigali się w wyszukiwaniu coraz bardziej niszowych zespołów, szczególnie brytyjskich grup grających indie rock. Czym cię ujęła? Już wtedy bardzo podobało mi się, jak ona siebie wymyśla, widziałam w tym pewien koncept. Każdy z albumów był spójny estetycznie, a jednocześnie odnosił się do poprzednich i zapowiadał kolejne. No i świetnie napisane piosenki! Niestety, ponieważ należałam do dziewczyn z syndromem oszusta, wolałam nie przyznawać się do swoich fascynacji, zwłaszcza na polu zawodowym. To była bardzo intymna kwestia, dzielona z jedną lub dwiema przyjaciółkami. Dostrzegałam w tym, co robi Taylor, echa poezji konfesyjnej spod znaku Sylvii Plath. Widziałam artystkę, która nie jest produktem w czasach, kiedy w show-biznesie zdarzało się ich coraz więcej. Tryumf dziewczęcości Kiedy więc pojawił się pierwszy impuls do napisania książki? Bardzo nie podobało mi się, że długo nie mogłam przeczytać o Taylor Swift niczego na poważnie. Właściwie do czasu pandemii lądowała w samych tabloidach i na portalach plotkarskich, a wszystko sprowadzano do jej życia miłosnego. Kiedy więc na początku tego roku zadzwoniła do mnie Anna Dziewit-Meller i zaproponowała, żebym napisała tę książkę, postanowiłam powiedzieć: "tak". Poczułam, że nadszedł czas, by wyszła jakaś polska publikacja o Taylor, bo do tej poryn w księgarniach można było znaleźć tyle te przetłumaczone z języka angielskiego, zwykle skierowane do bardzo młodych „swifties", jak określają się fani Taylor, w gatunku young adult. Chciałam pokazać, że stanowi ona już zjawisko społeczno-kulturowe interesujące dla wszystkich odbiorców popkultury, a nie tylko kolejną "gwiazdkę". W twojej książce pada zdanie, że kariera Taylor Swift jest "tryumfem dziewczęcości". Na czym on polega? Twórczość Taylor Swift jest zbudowana na wartościach, które są przypisywane właśnie dorastającym dziewczętom. To choćby wrażliwość i zachwyt światem na miarę Ani z Zielonego Wzgórza, szczere przyznawanie się do swoich uczuć, często zresztą wyśmiewane jako pretensjonalne i "pensjonarskie". Bycie ufną i otwartą dziewczynką bez jednoczesnego grania zmieniającym się ciałem i zmysłowością. Bardzo wiele osób myli to z naiwnością. Panie i panowie, oto swifties! Kim więc są fanki i fani Taylor Swift? Osobami w każdym wieku – rekordzistka ma 96 lat - a mimo metryki nadal pielęgnują w sobie ufność kogoś, kto chce współodczuwać, przyznaje się, że kocha uciekać do świata wyobraźni i chroni się przed zgorzknieniem. W piosence "I Hate It Here" z albumu "The Tortured Poets Department" Taylor Swift przyznaje, że ma w sobie takie miejsce, swój "tajemniczy ogród", do którego od dzieciństwa ucieka, gdy jest jej źle. Dlaczego tak wiele osób utożsamia się z tym przekazem? Zwłaszcza od czasów pandemii tęsknimy za tym, by się przed kimś otworzyć, poczuć, że drugi człowiek też cierpi i kocha. Wydaje mi się, że właśnie dlatego jej koncerty są do tego stopnia przejmujące: są doświadczeniem wspólnego przeżywania uczuć, otwarcia się przed drugim człowiekiem przy jednoczesnym poczuciu bezpieczeństwa. Eddie Vedder z Pearl Jamu porównał występy Taylor Swift do tych zespołów punk rockowych i myślę, że ma rację. Kiedyś przedstawiciele młodego pokolenia zbierali się pod sceną, by dzielić się wkurzeniem oraz "zasilać" nawzajem bunt. Dzisiaj fanki i fani Taylor przychodzą, by się odsłonić przed drugą osobą, przekazać sobie bransoletki przyjaźni – świat bardzo potrzebuje takich prostych gestów życzliwości. https://www.youtube.com/watch?v=GrKQvyXpNgc Historia, którą opowiada Taylor Swift Jak wygląda relacja Taylor Swift z jej fankami i fanami? Wiele osób, z którymi rozmawiałam przy okazji pisania książki, powtarzało, że Taylor Swift, inaczej niż większość gwiazd, daje im poczucie bliskości. Oczywiście nie wiemy, jak zachowuje się prywatnie, ale nie o to też chodzi. Mam na myśli pewien rodzaj więzi, który wytwarza się między wokalistką i odbiorcą, poczucie bycia widzialnym, troski, zrozumienia i współodczuwania. Są to aspekty, których Swift nie nazywa wprost, ale są odczuwalne w jej piosenkach. Z Leną Piękniewską-Bem, która jest psycholożką artystów, zastanawiałyśmy się, z czego wynika fenomen Taylor. Doszłyśmy do wniosku, że działa właśnie poczucie siostrzeństwa czy braterstwa, że ma się do czynienia z przyjaciółką, kimś życzliwym, kto od lat konsekwentnie opowiada tę samą historię i wyjawia cenne prawdy. Czym budzi u fanek i fanów takie zaufanie? Tym, że "sprzedaje" nam coś, czego sama doświadczyła i w co głęboko wierzy. Dzisiaj w popie brakuje twórców, którzy samodzielnie wymyślają wizerunek, panują nad melodią, tekstem, scenografią, planem koncertów. Krótko mówiąc, są takimi "artystami totalnymi", jak m.in. Freddie Mercury, Bob Dylan, David Bowie czy Elton John w przeszłości. "Taylor Swift XIX wieku" Kiedy Taylor Swift zaczynała karierę, była jeszcze nastolatką. Jak ten fakt wpływa na jej odbiór przez publikę? Kiedy Taylor Swift zaczynała karierę, istniał jeszcze tzw. klasyczny rynek muzyczny. Patrzyliśmy, jak dorasta, a wraz z nią zmienia się świat przemysłu rozrywkowego. Taylor wydaje się bardzo "klasyczna", ale jednocześnie innowacyjna. W swoich piosenkach prezentuje wartości, które później stają się evergreenami, jak nomen omen miało miejsce w przypadku The Beatles, wciąż jeszcze wyprzedzających Swift w liczbie hitów na Billboard Hot 100. Niezależnie czy śpiewa o miłości, czy stracie, mamy poczucie, że te piosenki zostają z nami jako kawałek kultury. Coś w tym jest, w końcu w książce porównujesz Taylor Swift do artystek z różnych dziedzin, które żyły całe dekady przed nią. Między innymi – wspomnianej już w rozmowie Sylvii Plath. Barbara Kinga Majewska w „Ruchu Muzycznym" z kolei napisała tekst "Taylor Swift XIX wieku", o Clarze Schumann, ówczesnej kompozytorce. Te nasze skojarzenia związane są z feministyczną figurą kobiety „szalonej”, która szczerze mówi o swoich – bardzo intensywnych – uczuciach oraz staje się dzięki temu znana, ale i niesławna, bo odmienna od „normalnych” kobiet. Taką figurą posługiwała się w swoim czasie wspomniana Sylvia Plath, która zresztą w twojej twórczości zahaczała też o obszar kultury masowej – swoją karierę zaczęła od dziennikarskiego stażu w magazynie "Mademoiselle", wydała niezwykle popularną powieść „Szklany klosz”, oddającą ówczesną opresję kreatywnych, wrażliwych kobiet. Musiało minąć sporo czasu, aby w końcu została należycie doceniona; nastąpiło to dopiero po jej przedwczesnej, samobójczej śmierci. "Złota dziewczyna" Ameryki Co jeszcze łączy Taylor Swift i Sylvię Plath? Taka "amerykańskość", którą określa się jako bycie "dziewczyną z sąsiedztwa" albo "American Sweetheart", ulubienicą kraju. Obie to blondynki, które kochają czerwone szminki oraz uwielbiają nosić klasycznie kobiece stroje. Dla obydwu wielką wartość stanowią znalezienie miłości oraz założenie rodziny, do czego zresztą otwarcie się przyznawały. Obie pochodzą z konserwatywnych środowisk, mierzyły się z tradycyjnymi autorytetami, trudami dorastania na własnych zasadach oraz buntowały na miarę swoich czasów. Nie bez przyczyny prawdziwym hitem w sieci są quizy z cytatami Taylor Swift i Sylvii Plath z pytaniami o to, który z wersów napisała dana artystka. Zanim Taylor Swift została megagwiazdą popu, planowała karierę wokalistki country. Czym pociągał ją akurat ten gatunek muzyczny? W country bardzo ważne jest opowiadanie historii. Jednocześnie odnoszę wrażenie, że w potocznym odbiorze, szczególnie w Polsce, to gatunek postrzegany jako lubiany zwłaszcza przez tradycjonalistów. To jedynie część prawdy. Tymczasem wystarczy pomyśleć o Dolly Parton i tym, ile zrobiła dla kobiet, jak ciężko pracowała na to, by zrozumiały wagę oraz moc własnego głosu! Właśnie żeńskie gwiazdy country – jak Dolly, Shania Twain, Dixie Chicks, były dla Taylor Swift głównymi inspiratorkami do tego, żeby sama próbowała pisać oraz komponować. Chociaż kobiety w country próbowano wpychać do szufladek, mocno walczyły, aby do tego nie dopuścić i zawsze było miejsce dla tych, które redefiniowały gatunek po swojemu. Jakie inne gatunki muzyczne miały wpływ na Taylor Swift? Kiedy dorastała, na świecie zaczynał królować teen pop, ona zaś wyrosła w country. Sięgnęła po oba gatunki i stworzyła autorski miks. Okazało się, że idealnie trafiła w swój czas! Zyskała uwagę młodych, którzy kochali country, ale nie chcieli słuchać o sprawach dorosłych. Country to w Stanach gatunek, którym się oddycha, jak w Polsce, nie przymierzając, klasyczny rok typu T. Love czy Lady Pank. https://www.youtube.com/watch?v=nfWlot6h_JM 13-latka, która została piosenkarką country Wielokrotnie podkreślałaś, że rodzina po dziś dzień stanowi dla Taylor Swift ogromne wsparcie. A jak wyglądał dom, w którym dorastała? Z Leną Piękniewską-Bem doszłyśmy do wniosku, że mocnym "zapleczem", również jeśli chodzi o zasoby psychologiczne, dla Taylor Swift była i jest matka, Andrea. Mama celowo wybrała neutralne płciowo imię "Taylor" dla swojej córki, ponieważ sama jako kobieta doświadczała dyskryminacji w pracy. Nie chciała, żeby córkę spotkał seksizm. Jednocześnie rodzice trzymali Swift pod metaforycznym kloszem – miała tylko pracować nad tym, na czym jej zależało. Mieli dość pieniędzy, aby zapewnić jej wszystkie narzędzia do rozwoju, ale przecież zamożność nie gwarantuje sukcesu. Taylor była pewna siebie, bo najbliżsi jej uwierzyli i wsparli przede wszystkim emocjonalnie. W jaki sposób? Taylor Swift miała zaledwie 13 lat, kiedy zadecydowała, że chce na poważnie zająć się karierą muzyczną. Jej mama nie tylko potraktowała to serio, ale, co należy podkreślić, powiedziała: "Dobrze, a my cię w tym wesprzemy". I rzeczywiście: całą rodziną przeprowadzili się pod Nashville w Tennessee, amerykańską stolicę country. To nie było dla nich może wielkim problemem, bo mieli pieniądze, ale stanowiło ogromny dowód zaufania do dziecka! Matka najpierw wszędzie ją woziła, a potem ruszyła z nią w pierwszą trasę, jednocześnie pilnując, żeby w wytwórniach negocjowała już swoje artystyczne cele, „sprzedawała” swoją wizję samodzielnie. Nie dominowała córki, dając przy tym wielkie poczucie wolności i bezpieczeństwa. Pierwsza lekcja feminizmu Czego jeszcze Taylor Swift nauczyła się od matki Andrea była feministką swoich czasów – kobietą pracującą lat 80, bizneswoman. Walczyła o siebie i karierę. Małżeństwo jednak odciągnęło ją od rywalizacji na rynku finansów, zostawiła to mężowi. Nie sposób jednak nie odnieść wrażenia, że chciała od początku, aby córka w pewnym sensie ją prześcignęła: zrezygnowała z pracy, poświęcając się wychowywaniu dwojga dzieci, ale później przede wszystkim – karierze Taylor. Od niej usłyszała: "możesz wszystko", co dało jej "kopa" oraz bardzo podbudowało. To była jej pierwsza lekcja femnizmu. Paradoksalnie w okresie dorastania Taylor Swift traktowała jako oczywistość fakt, że urodziła się w takiej, a nie innej rodzinie, posiada urodę, figurę czy charyzmę – nie odnosiła się do tego zasobu jako przywileju, który nie był dany wielu jej fanom. Z czego to wynikało? W tym czasie, w epoce „1989” czyli pierwszym momencie wielkiej sławy w popie, spotykała się z koleżankami, których wygląd fizyczny – podobnie jak w jej przypadku - mieścił się w kanonie, których rodzice byli zamożni, a one same – przebojowe i utalentowane. To były modelki, piosenkarki, celebrytki. Razem wyglądały jak reklama jakiejś marki, a nie przyjaciółki na kawie. Takie siostrzeństwo odbiorcom wydało się sztuczne i powierzchowne w najlepszym razie. Taylor w oczach opinii publicznej z naiwnej, słodkiej dziewczyny z talentem zmieniała się z głodną sukcesów za wszelką cenę atencjuszkę. Zarzucano jej, że reprezentuje skomercjalizowaną oraz płytką wersję feminizmu. Do tego jeszcze doszedł i przelał czarę goryczy spór z Kanye Westem - Taylor twierdziła, że raper nadużył jej zaufania, ale nikt nie chciał jej wierzyć. Powstał nawet hasztag #TaylorSwiftIsOverParty (Taylor Swift Jest Skończona). Właściwie stała się pierwszą celebrytką potraktowaną w podobnie okrutny sposób.

W PRL każdy oglądał "Janosika". Na 3. pytanie odpowie tylko mistrz [QUIZ]

Ostatnia szansa na jedyny taki wieczór. Na scenie ponad 130 muzyków i gwiazd

109-minutowy film Netflixa to jeden z największych hitów streamingowych w historii

Przebój z 1967 roku aż 3 razy był numerem 1. "Najtrwalsza piosenka rockowa"

Takie korzenie ma Maciej Maleńczuk. Polacy nie mieli o tym pojęcia

Balladę z 1971 roku uznali za jedną z "najsmutniejszych piosenek wszech czasów"

Cyndi Lauper opłakuje bolesną stratę: "Myślałam, że będę miała więcej czasu"

Tylko Polacy, którzy widzieli te komedie PRL nie odpadną na 3. pytaniu [QUIZ]

Hit z 1973 roku to "jedna z najbardziej emocjonalnych piosenek"

To Dawid Podsiadło zrobił na koncercie. "Tego się słuchać nie da"

Ogromny upał nadciąga. Fala gorąca potrwa długo

39 lat temu hit z 1987 roku był numerem 1. Dziś to ponadczasowy hymn rozstań

W PRL tak wyglądały imprezy. Na 5. pytanie odpowie tylko geniusz [QUIZ]

Kawałek z lat 80. to dziś ich największy hit. Z tego powodu bali się go wydać

Hit 1986 roku właśnie skończył 40 lat. Był prawdziwym hymnem tamtych czasów

Ikony lat 80. pierwszy raz w Polsce. Te hity znają wszyscy