Artyści odetchną z ulgą? "Powinni mieć od dawna"

Od wielu miesięcy co chwilę w mediach jest podnoszony temat emerytur gwiazd. Liczni artyści, w tym Maryla Rodowicz, Alicja Majewska, Marek Piekarczyk, Majka Jeżowska czy Krzysztof Cugowski, mówili o "groszowych" świadczeniach z ZUS-u.

Rozwiąż quiz muzyczny. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Ostatnia dwójka zaznaczała jednak w mediach, że ma pełną świadomość, z czego niskie emerytury wynikają. Jak wiadomo, większość artystów działa na podstawie umów zlecenia i kontraktów. Tedy pojawia się problem zbyt małego stażu pracy i zbyt niskiej liczby opłaconych lub – zbyt skromnych składek.

Jeśli więc sami nie zajmą się opłacaniem składek, to będą musieli występować też na emeryturze, żeby zapewnić sobie lepsze pieniądze. Teraz te kwestie mają zostać uregulowane, a artyści staną się lepiej chronieni.

Zobacz także: Edyta Górniak szczera do bólu. Tak komentuje skandal wokół Celine Dion

Większość artystów jest biedna

Nie wszyscy artyści mogą jednak liczyć na dobre gaże za swoje występy i pracę. Pod przewodnictwem prof. dr hab. Doroty Ilczuk z Uniwersytetu SWPS przeprowadzono badanie "Policzone i policzeni".

Wynika z niego, że w Polsce oficjalnie jest 62 423 artystów. W tym – 16 346 muzyków; 13 693 architektów; 13 176 przedstawicieli sztuk wizualnych; 6996 przedstawicieli świata filmu; 3960 przedstawicieli świata teatru; 3222 tancerzy i choreografów; 3010 literatów; 2020 twórców ludowych.

Zaledwie 1,9 proc. badanych osiąga dochody powyżej 20 tys. zł miesięcznie brutto, co klasyfikuje ich jako zamożnych. Przychody z pracy artystycznej u aż 58 proc. badanych nie przekraczają poziomu wynagrodzenia minimalnego. 28,5 proc. respondentów deklaruje miesięcznie przychody z pracy artystycznej na poziomie nie wyższym niż próg ubóstwa (776 zł brutto), a kolejne 29,5 proc. mieści się w przedziale pomiędzy progiem ubóstwa a minimalnym wynagrodzeniem – wskazano na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Szczególnie Ci najbiedniejsi artyści mają być teraz objęci ochroną. Trwają pracę legislacyjne nad projektem ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny.

Artyści z ubezpieczeniem dzięki nowej ustawie

Minister kultury, Hanna Wróblewska poinformowała na konferencji prasowej 21 października, że "złożyła wniosek o wprowadzenie do wykazu prac legislacyjnych rządu projektu ustawy o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny".

Chcemy, by artyści, którzy są tak ważni dla naszej tożsamości, kultury i naszego państwa – zyskali coś, co powinni mieć już od dawna, czyli włączenie do systemu ubezpieczeń społecznych – podkreślała.

Wspomniany projekt ustawy powinien być przedstawiony rządowi w pierwszym kwartale 2025 r. Na razie do końca roku czekają nas konsultacje społeczne, a następnie uzgodnienia międzyresortowe.

Zapisy projektu ustawy mówią o tym, że artyści będą mogli liczyć na automatyczne dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne tak, by "zrównać je z poziomem wynikającym z minimalnego wynagrodzenia za pracę".

Będą też mogli liczyć (z budżetu państwa – przyp. red.) na zasiłki chorobowe, rodzicielskie, a także renty, jeśli będą niezdolni do pracy.

Kto może liczyć na takie dopłaty?

Prawo do otrzymania dopłaty będzie przysługiwać osobie, która poświęciła istotną część aktywności zawodowej na wykonywanie zawodu artystycznego. Musi również spełnić warunek uzyskiwania – w trzech poprzednich latach podatkowych – dochodów nie wyższych niż 125 proc. minimalnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym

Dopłata przysługuje też artystom zawodowym, którzy "w trzech poprzednich latach podatkowych osiągnęli dochody nie wyższe niż 125 proc. minimalnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym". Z kolei ich przychód w 2025 r. może wynieść maksymalnie 5 832,50 zł, a w 2026 r. – 6 337,50 zł.

O tym, kto otrzyma status – maksymalnie na 5 lat – zawodowego artysty, zadecyduje trzyosobowa Komisja Opiniująca. Będzie ona działała w ramach Instytutu Artysty Zawodowego, który ma być niebawem powołany. W skład komisji wejdą "przedstawiciele środowisk twórczych, Ministerstwa Kultury, Ministerstwa Pracy i ZUS-u". Warunek otrzymania statusu artysty zawodowego stanowi udokumentowanie dorobku artystycznego z ostatnich trzech lat.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na ZlotePrzeboje.pl!