Włącz radio

Hit z 1983 roku to jedna z najlepszych polskich piosenek wszech czasów

3 min. czytania
08.10.2026 08:32
Obserwuj nas na Google

Wśród największych przebojów Lady Pank nie sposób pominąć "Fabrykę małp". "Wszystkie radia grały ten numer" - wspominał po latach Janusz Panasewicz. Pełen symboli tekst Andrzeja Mogielnickiego, w połączeniu z chwytliwą melodią Jana Borysewicza sprawiły, że utwór z 1983 przetrwał próbę czasu.

Lady Pank
fot. Lady Pank "Fabryka małp" Sopot 1985 @MisczNiebios
  • "Fabryka małp" to jeden z największych przebojów Lady Pank.
  • Piosenka z 1983 roku mówiła o zezwierzęcenie relacji międzyludzkich.
  • Teledysk do piosenki nakręcono na warszawskim Ursynowie.

Gdy w 1983 roku ukazał się debiutancki album zespołu Lady Pank, niewielu mogło przypuszczać, że znajdzie się na nim tak wiele utworów, które przejdą do historii polskiej muzyki. Obok "Kryzysowej narzeczonej", "Mniej niż zero" czy "Zamków na piasku" szczególne miejsce zajęła "Fabryka małp". Utwór zachwycał nie tylko charakterystycznym brzmieniem, ale również tekstem skłaniającym do refleksji nad kondycją współczesnego człowieka.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Ikoniczne hity Lady Pank. Wstyd nie znać 50 proc.

1/20 Słowa "Myślisz może, że więcej coś znaczysz / Bo masz rozum, dwie ręce i chęć" są z piosenki:

Fabryka małp to rockowy klasyk. Tak Lady Pank pokazał społeczeństwo

"Fabryka małp" została wydana w 1983 roku na debiutanckiej płycie "Lady Pank", która trafiła do sprzedaży 20 czerwca tego samego roku. Muzykę skomponował Jan Borysewicz, natomiast autorem słów był Andrzej Mogielnicki, współzałożyciel zespołu i autor większości największych hitów grupy z pierwszej połowy lat 80.

Redakcja poleca

Największą siłą utworu okazał się tekst. Andrzej Mogielnicki posłużył się metaforą "fabryki małp" i "fabryki psów", aby opisać zezwierzęcenie relacji międzyludzkich. W jego wizji codzienność przypomina dżunglę pełną rywalizacji, agresji i walki o własne interesy. W piosence opisał świat, w którym konflikty i wzajemna wrogość stają się normą.

Oglądaj

Hit z 1983 roku to jedna z najlepszych polskich piosenek wszech czasów

Teledysk do piosenki nakręcono na warszawskim Ursynowie. Betonowe osiedla miały symbolizować nowoczesną "dżunglę", o której opowiada tekst utworu. Janusz Panasewicz po latach wspominał, że blokowiska idealnie pasowały do przesłania piosenki, ponieważ kojarzyły się z masowością i utratą indywidualności.

Kręciliśmy na Ursynowie "Kryzysową narzeczoną", ale też "Fabrykę małp". Wszystkie radia grały ten numer, była potrzeba zilustrowania go obrazkiem. Ludzie z telewizji mieli kamerę, no ale co wtedy mogłeś z nią zrobić? Pojechaliśmy zatem na blokowisko. Temat pasował, bo już wtedy fani potrafili krytycznie patrzeć na to, że się ludziom buduje takie same budynki, zabijając wszelką indywidualność. To była taka właśnie „fabryka małp”. Ktoś wynajął mieszkanie, zarejestrowano scenę jak wychodzę na balkon i patrzę na to wszystko. Nie bez znaczenia była sama aura, bo kiedy masz wiosnę czy lato i zieleń maskuje część tej szarości, to sprawy się zgoła inaczej przedstawiają. Ale tak w marcu, to zgroza - mówił cytowany przez portal legia.com Janusz Panasewicz.

Mimo że piosenka powstała ponad cztery dekady temu, jej przesłanie nie straciło aktualności. Obserwacje dotyczące społecznych napięć, pogoni za własnym interesem i zaniku empatii wciąż brzmią zaskakująco współcześnie...

Redakcja poleca

Tę piosenkę znają wszyscy Polacy. Ma 40 lat, a jest ponadczasowa

Tuż po premierze "Fabryka małp", wraz z pozostałymi przebojami Lady Pank, szybko zdobyła popularność. Utwór dotarł na 1. miejsce Listy Przebojów Programu Trzeciego Polskiego Radia oraz Telewizyjnej Listy Przebojów. W 1984 roku został również zaprezentowany podczas Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu.

Muzyka Jana Borysewicza w połączeniu z pełnym symboli tekstem Andrzeja Mogielnickiego sprawiły, że "Fabryka małp" przetrwała próbę czasu. Dziś pozostaje jednym z najważniejszych utworów w dorobku Lady Pank. Nie tylko dobrze się ją słucha. Skłania ona także do zastanowienia się nad tym, jak wygląda świat wokół nas.

Zobacz teledysk do piosenki "Fabryka małp":

Oglądaj

Źródło: ZlotePrzeboje.pl, bibliotekapiosenki.pl, legia.pl, wroclaw.eska.pl, ursynow,org.pl