Ta kolęda odeszła w zapomnienie. Jej polski tekst zapisano wieki temu!
Kolędy niezmiennie kojarzą nam się z Bożym Narodzeniem. Świąteczna aura potrafi się udzielić, a my śpiewamy czy słuchamy popularnych pieśni. “Cicha noc” czy “Przybieżeli do Betlejem” to klasyki. Warto jednak pochylić się nad tymi mniej znanymi. Na przykład nad pierwszą kolędą po polsku, która jest dziś nieco zapomniana.
- Kolęda to nieodłączny element świąt Bożego Narodzenia.
- Wiele osób nie zna jednak pierwszej polskiej kolędy.
- Jej tekst zapisano już wiele wieków temu.
Kolęda to pieśń, którą dziś utożsamiamy przede wszystkim z Bożym Narodzeniem. Każdego roku w okresie świątecznym śpiewamy bądź słuchamy najróżniejszych utworów. Towarzyszą im również popularne piosenki o tematyce świątecznej, nagrane przez wielkie gwiazdy. Warto jednak pochylić się czasem nad tradycją. Szczególnie, gdy jest ona niezwykle interesująca.
Rozwiąż quiz o świątecznych piosenkach. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Quiz. Świąteczne hity. Jesteś królem, jeśli znasz 18/20!
Zapomniana polska kolęda powstała wieki temu
Aleksander Bruckner był slawistą oraz historykiem literatury i kultury polskiej. Można więc łatwo domyślić się, czym parał się naukowo. Odnalazł on – a później opracował i opublikował – chociażby “Kazania świętokrzyskie”, które uznawane są za najstarszy prozatorski dokument po polsku. Jemu zawdzięczamy też odnalezienie najstarszej rodzimej kolędy.
W XIX wieku natrafił on w Bibliotece Załuskich w Petersburgu na utwór “Zdrów bądź, krolu anjelski”. Tekst ten pochodził z biblioteki wikariuszy wiślickich. Zapisano go w kazaniu z 1424 roku. Zrobił to Jan Szczekna – magister praski, mnich cysterski i spowiednik królowej Jadwigi, a od 1407 roku profesor teologii na uniwersytecie krakowskim.
Redakcja poleca:Hit lat 80. to osobisty list miłosny. Mówił o głębokim uczuciu
Co ciekawe, utwór nie zawierał zapisu nutowego. Sam tekst był natomiast tłumaczeniem. Prawdopodobnie z czeskiego oryginału “Zdráv bud' králi andělský” lub łacińskiego “Ave rex angelorum”.
Tak brzmi najstarsza polska kolęda
“Zdrów bądź, krolu anjelski” składa się z 14 lub 17 wersów, w zależności od redakcji. Znane są trzy redakcje pochodzące z XV wieku. Ten, który jest obecnie powszechny i prawdopodobnie najprostszy do znalezienia, przejęto z wydania Brucknera. Zapisano go też zgodnie ze wskazówkami, które sporządził. Tak wygląda tekst:
Zdrow bądź, krolu anjelski
K nam na świat w ciele przyszły,
Tyś zajiste Bog skryty,
W święte czyste ciało wlity.
Zdrow bądź, Stworzycielu
Wszego stworzenia,
Narodziłś się w ucirpienie
Prze swego luda zawinienia
Zdrow bądź, Panie, ot Panny
Jenżś się narodził za ny.
Zdrow bądź, Jesu Kryste, krolu,
Racz przyjęci naszę chwałę.
Racz daci dobre skonanie
Prze twej matki zasłużenie,
Abychom cię wżdy chwalili,
Z tobą wiecznie krolowali. Amen
(za: staropolska.pl)
Redakcja poleca:Cenzura nie dawała im żyć. Dziś są legendami polskiej muzyki
Poniżej natomiast można posłuchać jednego z wykonów “Zdrów bądź, krolu anjelski” – najsarszej polskiej kolędy:
Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na ZłotePrzeboje.pl!