advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:
Włącz radio

Gwiazda "Samych swoich" w PRL stała się skandalistką. Dziś takie rzeczy są normalne

3 min. czytania
16.06.2025 17:59
Zareaguj Reakcja

Choć najbardziej zapamiętana jako Jadźka z trylogii "Sami swoi", Ilona Kuśmierska w prawdziwym życiu była kobietą, która nie bała się iść pod prąd. Jej biografia to opowieść o odwadze, łamaniu schematów i wierności sobie – także wtedy, gdy wybory te wzbudzały szok i niezrozumienie.

Ilona Kuśmierska i ciąża, która zszokowała środowisko
fot. kadry z filmu "Sami swoi"
  • Ilona Kuśmierska-Kocyłak urodziła się 16 czerwca 1948 roku w Zabrzu.
  • Rola życia niemal ją ominęła – o angażu w "Samych swoich" dowiedziała się przypadkiem.
  • Ciąża i narodziny bliźniaczek w czasie studiów wywołały sensację.

W polskim kinie zapisała się na zawsze jako Jadźka, córka Kargula z kultowej trylogii o sąsiedzkim konflikcie. Ilona Kuśmierska, choć najbardziej znana z roli w "Samych swoich", miała biografię znacznie bardziej niekonwencjonalną niż postać, którą grała na ekranie. Łamała społeczne schematy, podejmowała odważne decyzje i mimo przeciwności, zawsze stawiała na autentyczność.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. "Sami swoi" czy "Kogel-mogel"? 16/20 zgarnie tylko mistrz!

1/20 "Łoj córciu, córciu! Już ty panienką długo nie będziesz" to kultowy cytat z produkcji:

Choć jej matka marzyła, by córka została lekarką i zrealizowała jej niespełnione ambicje, Ilona miała inny plan na życie. Zadebiutowała przed kamerą już jako nastolatka, wcielając się w postać góralki w filmie "Lenin w Polsce". Zdecydowała się kontynuować edukację artystyczną w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej, gdzie szybko okazało się, że nie tylko talentem przyciąga uwagę.

Jadźka – rola, która przyniosła nieśmiertelność

Przełomem w jej karierze okazał się rok 1967. Ilona Kuśmierska niemal przegapiła szansę życia – propozycję zagrania Jadźki w "Samych swoich". Kiedy wychodziła z castingu, usłyszała: "Proszę czekać na telefon". Ale niemal od razu ruszyła z rodziną na wakacje na Węgry. Dopiero przypadkowe spotkanie znajomego uświadomiło jej, że filmowcy próbują się z nią skontaktować.  

Zaplanowali wypoczynek nad Balatonem, ale po drodze wpadli na kilka dni do Budapesztu. I tam, na jednym z mostów, spotkała znajomego, który właśnie przyjechał z Polski. Od niego dowiedziała się, że wrocławska wytwórnia poszukuje ją przez radio i prosi o kontakt. Z najbliższej poczty zadzwoniła do Wrocławia, dowiedziała się, że musi wracać, bo dostała rolę i lada dzień zaczną się zdjęcia. Rodzice zostali w Budapeszcie, ona wsiadła w pociąg i wróciła — relacjonował Dariusz Koźlenko, autor książki "Sami swoi. Na planie i za kulisami komedii wszech czasów".

Choć fizycznie odbiegała od wyobrażeń reżysera o wiejskiej dziewczynie – była zbyt drobna i filigranowa – odpowiednia stylizacja zrobiła swoje. "[Kostiumografka] ubierała ją w przyciasne bluzki i wełniane sweterki w poprzeczne pasy, które ją poszerzały i eksponowały biust. Podwójne, fałdowane spódnice powiększały jej biodra. Specjalnie dobrane ubranie zmieniło proporcje ciała Kuśmierskiej tak, że w filmie wydaje się dużo wyższa i masywniejsza" - można przeczytać w monografii filmu. 

Redakcja poleca

Ilona Kuśmierska i ciąża, która zszokowała środowisko

Na uczelni Ilona Kuśmierska poznała Ireneusza Kocyłaka – studencką miłość, z którą założyła rodzinę jeszcze przed dyplomem. Urodzenie bliźniaczek w trakcie studiów wywołało poruszenie. "Wtedy ciężarna studentka była ewenementem, przetarłam szlaki. Jako pierwsza studentka w historii ośmieliłam się mieć dziecko. Do szkoły wróciłam po dziekance" – wspominała po latach w "Rewii".

W czasach, gdy obyczajowość była znacznie bardziej restrykcyjna niż dziś, decyzja Ilony Kuśmierskiej była aktem odwagi i samostanowienia. Dla niej macierzyństwo i kariera nie wykluczały się, co udowodniła nie tylko wtedy, ale i przez całe życie, stawiając rodzinę na równi z zawodowymi ambicjami. 

W kolejnych dekadach Ilona Kuśmierska kontynuowała bowiem karierę aktorską, występując m.in. w "Nie ma mocnych" i "Kochaj albo rzuć". Z biegiem lat coraz chętniej oddawała głos postaciom z bajek. Dubbing dał jej nowe pole do twórczości, a teatr pozostał wiernym towarzyszem aż do końca lat 90.

Oglądaj

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na ZlotePrzeboje.pl!