Ekspert alarmuje przed tymi objawami. Polacy lekceważą

• Chandra zwykle trwa od kilku dni do kilku tygodni i pozwala na normalne funkcjonowanie.
• O nastrój w sezonie jesienno-zimowym można dbać na kilka sposobów.
• Ta praktyka pomaga lepiej radzić sobie ze stresem, zwiększa poczucie radości i uczy wyrozumiałości wobec siebie.

Depresja to choroba, która bez odpowiedniego leczenia nierzadko kończy się dramatycznie. W przestrzeni publicznej czy mediach określenie to jest jednak często nadużywane. "Jesienna deprecha" nie powinna nigdy być lifestylowym terminem i synonimem dla chandry, przemęczenia czy spadku formy. Ale jak odróżnić początek poważnej choroby od chwilowego wahania nastroju? I w jaki sposób dbać o siebie w obu przypadkach?

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Znasz się na ziołach? Jeśli tak, z pewnością zdobędziesz 100 proc. punktów!

1/20 Co to za roślina?

Babka lancetowata

Ostropest plamisty

Mniszek lekarski

Dalej

"Chandra to naturalna reakcja organizmu na zmianę warunków zewnętrznych" – mówi Anna Turowska, trenerka mentalna i zaznacza, że pojawia się najczęściej właśnie jesienią, gdy wracamy z wakacji, urlopów, w Polsce robi się zimno i ciemno, a nam nagle brakuje motywacji.

Mamy mniej światła, spada poziom aktywności, rzadziej bywamy na zewnątrz, rytm dnia się zmienia. Urlopy za nami. W efekcie możemy odczuwać swego rodzaju spadek energii, senność, lekkie przygnębienie. Ale to minie. Depresja natomiast to choroba, bardzo poważna i wymagająca leczenia. Na SAD (Seasonal Affective Disorder), czyli sezonową depresję, cierpi około 1-2 proc. populacji i u tych osób występują poważne objawy kliniczne – dodaje.

Należy zaznaczyć, że chandra jesienna jest krótkotrwała. Trwa zwykle od kilku dni do maksymalnie kilku tygodni. Mimo zmęczenia i gorszego samopoczucia nadal jesteśmy w stanie funkcjonować, wykonywać swoje obowiązki, chodzić do pracy, spotykać się z bliskimi, rodziną, znajomymi, śmiać i czerpać radość z małych przyjemności.

Depresja natomiast potrafi wyłączyć z życia na długie miesiące, a nawet lata. Tracimy radość z tego, co kiedyś dawało nam szczęście. Nie mamy siły wstać z łóżka, a jednocześnie pojawiają się problemy ze snem, zbyt krótkim lub zbyt długim, ale nieprzynoszącym wypoczynku. Wszystko traci sens, pojawiają się myśli rezygnacyjne. Nie chcemy widzieć innych ludzi. Przy takich objawach nie warto czekać. Należy sięgnąć po profesjonalną pomoc psychologa lub psychiatry – podkreśla Anna Turowska.

Sposoby na jesienną chandrę

Doskonale wiadomo już, że nasze ciało i psychika są ze sobą ściśle powiązane. Dlatego tak ważne, nie tylko przy chandrze, są podstawy: sen, ruch, jedzenie, światło i relacje. Wydaje się to proste, ale tak naprawdę to właśnie te aspekty są często najbardziej problematyczne i zaniedbywane, marginalizowane i przekładane "na później".

• Światło – ostatnio modne stały się lampy do fototerapii, używane często właśnie wtedy, gdy słońca jest mało. Naturalne światło jest dla człowieka niezwykle istotne, reguluje nasz zegar biologiczny. Gdy tylko możemy, korzystajmy z niego, nawet gdy pogoda nie jest najlepsza. Pamiętać należy także, że niebieskie światło ekranów jest dla nas niekorzystne i zaburza rytm dobowy.
• Aktywność fizyczna i zdrowa dieta – nawet niewielka aktywność fizyczna, zwłaszcza spacery, plus jedzenie sezonowych produktów, nieprzetworzonych i jak najbardziej naturalnych, będzie wspierać nasze zdrowie, także psychiczne. Pamiętajmy, że mózg, czyli część naszego układu nerwowego, potrzebuje odpowiednich składników, jak cynk, żelazo, Omega 3, magnez, wapń, ale też dotlenienia oraz wody, by prawidłowo funkcjonować. Badania pokazują, że regularna aktywność może zmniejszyć objawy depresji aż o 40 proc. Zaleca się także całkowitą rezygnację z alkoholu.
• Sen – brak higieny snu i niedobór snu to wróg zdrowia psychicznego i fizycznego. Badania wykazują, że kobiety potrzebują nawet 8-9 godzin snu, nie 7-8, jak to jest w przypadku mężczyzn. Chroniczne niewyspanie bardzo negatywnie działa na nasz organizm, stajemy się nerwowi, spada odporność. Ciało nie ma czasu na potrzebną regenerację. Dlatego kładzenie się o tych samych porach, stworzenie rytuału snu, czytanie książki zamiast scrollowania telefonu, to wszystko bardzo nam pomoże w zachowaniu dobrego nastroju.

Redakcja poleca

Proszenie o pomoc to żaden wstyd. Terapeutka: "Naprawdę może być lepiej"

Walczy z nim już co czwarta Polka. "Wczasy na Malediwach nie zdają egzaminu"

Metoda na "wewnętrzne dziecko"

Jesień to również dobry czas, by zajrzeć w głąb siebie i czas spędzany w domu przeznaczyć na coś konstruktywnego. "Wewnętrzne dziecko" to metafora tej części nas, która przechowuje emocje, potrzeby i doświadczenia z dzieciństwa. Gdy o nią dbamy, łatwiej być szczęśliwym dorosłym i unikać chandry.

Istnieją bardzo proste, ale skuteczne metody. Świadomie zauważajmy momenty, w których reagujemy "jak dziecko". Może się boimy, czujemy odrzucenie? Wówczas zamiast samokrytyki dajmy sobie czułość i troskę, zupełnie jakbyśmy to zrobili wobec dziecka. Nie bójmy się także radości i zabawy, pozwalajmy sobie na spontaniczność, kreatywność, frajdę. Po prostu starajmy się być dla siebie bardziej wyrozumiali – tłumaczy Anna Turowska, trenerka mentalna.

Praca z wewnętrznym dzieckiem to nie tylko terapeutyczna metafora, ale realna praktyka, która – jak pokazują badania – może obniżyć poziom stresu o 32 proc. i zwiększyć satysfakcję z życia o 24 proc.

Jesienna chandra jest prosta do pokonania. Jej objawy to sygnał, że warto zwolnić, zadbać o siebie i swoje potrzeby. "Najlepsze, co możemy zrobić, to uważnie słuchać organizmu, dbać o podstawy i nie bać się prosić o pomoc, jeśli sytuacja tego wymaga" – podsumowuje Anna Turowska.

Gdzie szukać pomocy? 

Jeśli znajdujesz się w trudnej sytuacji i chcesz porozmawiać z psychologiem, poniżej znajdziesz listę numerów, pod którymi anonimowo możesz skorzystać z bezpłatnego wsparcia specjalistów.

• 116 123 - bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, czynny całodobowo przez 7 dni w tygodniu;
• 116 111 - bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu;
• 800 108 108 - bezpłatny telefon wsparcia dla osób w żałobie i po stracie, czynny od poniedziałku do piątku w godz. 14:00-20:00;
• 800 12 12 12 - bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Rzecznika Praw Dziecka, czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu;
• 22 635 09 54 - telefon zaufania dla osób starszych, czynny: poniedziałek-piątek 17:00-20:00, środa 14:00-16:00 (dyżur tematyczny poświęcony chorobie Alzheimera).

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na ZłotePrzeboje.pl!