Włącz radio

Zanim była klimatyzacja, ludzie stosowali tę metodę, by ochłodzić dom. Wciąż działa

2 min. czytania
31.08.2026 14:07
Obserwuj nas na Google

Choć lato powoli dobiega końca, temperatury w niektórych rejonach Polski wciąż są wysokie. Wiele osób regularnie szuka sposobów na ciepłe dni. Na długo przed pojawieniem się klimatyzacji ludzie musieli radzić sobie z letnimi upałami w inny sposób. Jedna z najskuteczniejszych metod opierała się na prostym zjawisku fizycznym - odparowywaniu wody. Choć minęły dziesięciolecia, ten sposób nadal może pomóc obniżyć temperaturę w mieszkaniu podczas gorących dni.

Termometr
fot. Pixabay

Jeszcze sto lat temu mieszkańcy wielu krajów nie mieli dostępu do klimatyzatorów. W czasie upałów wykorzystywano naturalne metody ograniczania nagrzewania pomieszczeń. Jedną z najpopularniejszych było zawieszanie mokrych prześcieradeł lub ręczników przy oknach i drzwiach.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Patenty rodem z PRL. Tylko zaradni zgarniają 100 proc.

1/20 W jaki sposób przewijano kasety magnetofonowe?

Gdy woda odparowuje z tkaniny, pobiera ciepło z otoczenia. W efekcie powietrze przepływające przez wilgotny materiał staje się nieco chłodniejsze. To ten sam mechanizm, który odpowiada za uczucie chłodu po wyjściu z basenu lub spod prysznica.

Mokre prześcieradło i przewiew. Na tym polega cały sekret

Metoda jest bardzo prosta i nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Jak ją zastosować?

  1. Zwilż prześcieradło, ręcznik lub cienką bawełnianą tkaninę.
  2. Wyciśnij nadmiar wody, aby materiał nie ociekał.
  3. Zawieś go przy uchylonym oknie lub w miejscu, przez które przepływa powietrze.
  4. Włącz wentylator skierowany w stronę wilgotnej tkaniny, jeśli go posiadasz.
  5. Regularnie ponownie nawilżaj materiał.
Redakcja poleca

Dzięki temu do pomieszczenia będzie trafiało chłodniejsze powietrze niż przez samo otwarte okno.

Kiedy metoda działa najlepiej?

Najlepsze efekty można uzyskać wtedy, gdy powietrze jest stosunkowo suche. Im niższa wilgotność, tym szybciej odparowuje woda i tym skuteczniejsze jest chłodzenie. Warto również pamiętać o kilku zasadach:

  • wietrzyć mieszkanie wcześnie rano i późnym wieczorem,
  • zasłaniać okna w ciągu dnia,
  • opuszczać rolety od strony nasłonecznionej,
  • wyłączać niepotrzebne urządzenia emitujące ciepło,
  • ograniczać pieczenie i gotowanie podczas największych upałów.

Inne sprawdzone sposoby naszych dziadków

Zanim klimatyzacja trafiła do domów, popularne były również:

  • gliniane naczynia z wodą ustawiane przy oknach,
  • zacienianie okien grubymi zasłonami,
  • sadzenie drzew dających cień wokół domów,
  • otwieranie okien wyłącznie nocą,
  • chłodzenie pomieszczeń przeciągiem.
Redakcja poleca

Wiele z tych metod jest wykorzystywanych do dziś, zwłaszcza podczas rekordowych fal upałów. Zwłaszcza w innych, bardziej gorących krajach niż Polska.

Nie zastąpi klimatyzacji, ale może przynieść ulgę

Mokra tkanina przy oknie nie obniży temperatury o kilka stopni tak jak nowoczesny klimatyzator. Może jednak sprawić, że przebywanie w mieszkaniu stanie się bardziej komfortowe, szczególnie wieczorem lub podczas umiarkowanych upałów.

To prosty, tani i ekologiczny sposób, z którego korzystano na długo przed wynalezieniem klimatyzacji. Jak się okazuje, niektóre rozwiązania naszych dziadków wciąż mają praktyczne zastosowanie.

Źródła: ZlotePrzeboje.pl, Xataka México, Energy Saving Trust, U.S. Department of Energy