Tego nie wiesz o Nagrodzie Nobla. Trwa najbardziej prestiżowy tydzień roku
Początek października tradycyjnie należy do Nagród Nobla. Właśnie trwa tzw. tydzień noblowski, podczas którego dzień po dniu ogłaszani są laureaci najbardziej prestiżowych wyróżnień na świecie. Kiedy poznamy zwycięzców i ile lat ma przeciętny noblista? Oto szczegóły.
- W 2026 roku Nagrody Nobla przyznawane są od 5 do 12 października.
- Poznaliśmy już laureatów w dziedzinie fizjologii lub medycyny.
- Wiemy, ile lat ma przeciętny noblista.
Trwa tydzień noblowski. Od 5 do 12 października stopniowo będziemy poznawać nazwiska osób i organizacji, których odkrycia, twórczość lub działalność zostały uznane za szczególnie ważne dla rozwoju ludzkości. Tegoroczna edycja ma wyjątkowy charakter. W 2026 roku przypada bowiem 125. rocznica przyznania pierwszych Nagród Nobla. Po raz pierwszy wręczono je w 1901 roku, realizując wolę szwedzkiego wynalazcy Alfreda Nobla, który w swoim testamencie przeznaczył większość majątku na utworzenie funduszu nagród dla osób zasłużonych dla świata.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Quiz. Polscy laureaci Nobla. Za 18/20 Skłodowska-Curie się raduje
Trwa tydzień noblowski. Ile lat ma przeciętny laureat nagrody?
Przez 125 lat wokół Nagród Nobla narosło wiele ciekawostek. Nie każdy wie, że pierwotnie wyróżnienia przyznawano w 5 dziedzinach: fizyce, chemii, fizjologii lub medycynie, literaturze oraz działalności na rzecz pokoju. Interesujący jest również sam proces wyboru zwycięzców. Za poszczególne nagrody odpowiadają bowiem różne instytucje.
Od 1901 do 2025 roku przyznano łącznie 631 Nagród Nobla i nagród ekonomicznych, a wyróżnienia trafiły do 1012 laureatów i organizacji. W tym gronie znalazło się zaledwie 67 kobiet, z czego trzy z nich to Polki: Maria Skłodowska-Curie, Wisława Szymborska i Olga Tokarczuk.
Ile lat ma przeciętny laureat Nagrody Nobla? Większość laureatów odbiera nagrodę dopiero po sześćdziesiątce. Współcześnie przeciętny wiek noblisty jest znacznie wyższy niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu, ponieważ od przełomowego odkrycia do jego pełnego potwierdzenia często mija wiele lat.
Najmłodszą laureatką w historii jest Malala Yousafzai, która w 2014 roku otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla w wieku 17 lat. Najmłodszym laureatem w dziedzinach naukowych pozostaje z kolei William Lawrence Bragg, który w 1915 roku zdobył Nobla z fizyki w wieku 25 lat. Jednym z najstarszych laureatów był z kolei John B. Goodenough, nagrodzony Noblem z chemii w wieku 97 lat.
Kiedy poznamy laureatów Nagrody Nobla 2026?
W najbliższych dniach świat ponownie będzie śledził kolejne ogłoszenia, próbując przewidzieć nazwiska laureatów jeszcze przed oficjalnymi komunikatami. Oto oficjalny harmonogram ogłoszeń podczas tygodnia noblowskiego:
5 października (poniedziałek)
- Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny: Laureaci: Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za ich odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych oraz rozwój optogenetyki.
6 października (wtorek)
- Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki - od godz. 11:45
7 października (środa)
- Nagroda Nobla w dziedzinie chemii - od godz. 11:45
8 października (czwartek)
- Literacka Nagroda Nobla - od godz. 13:00
9 października (piątek)
- Pokojowa Nagroda Nobla - godz. 11:00
12 października (poniedziałek)
- Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych - od godz. 11:45
Tegoroczna pula nagród jest historyczna. Z okazji 125-lecia pierwszych wyróżnień wartość pełnej Nagrody Nobla została podniesiona do 12 milionów koron szwedzkich. O tym, kto otrzyma prestiżowe wyróżnienie, dowiemy się wkrótce.
Źródło: ZlotePrzeboje.pl, dzieje.pl, nobelprize.org