advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:
Włącz radio

Tą rybą zajadali się w XII w. Przez nią toczyli międzynarodowe konflikty

2 min. czytania
06.11.2025 03:35
Zareaguj Reakcja

Ta nieduża, smaczna i pełna składników odżywczych ryba cieszy się popularnością w Polsce od wieków. Powszechnie uznaje się ją nie tylko za postny przysmak, ale również za niekwestionowane "srebro Bałtyku". Co ciekawe, ten średniowieczny rarytas doprowadzał nawet do konfliktów między państwami. Oto szczegóły. 

Ryba, która zmieniła bieg historii
fot. Canva / Ratikova / Getty Images
  • Ta niepozorna ryba towarzyszy Polakom już od średniowiecza.
  • Jest niewielka, smaczna, a przede wszystkim pełna wartości odżywczych.
  • Dlatego śledzie określa się mianem "srebra Bałtyku".

Dlaczego bez śledzi nasza rzeczywistość wyglądałaby zupełnie inaczej? Z odpowiedzią na powyższe pytanie nadciąga Gabriela Bortacka, która na potrzeby tekstu "Jak śledzie zmieniły Europę?" zgłębiła wiedzę na temat - jak zauważyła - tego niepozornego produktu. "Jeśli bursztyn można nazwać złotem Bałtyku, śledź bez wątpienia jest jego srebrem" - napisała na stronie CiekawostkiHistoryczne.pl. W poniższym artykule zdradzamy, dlaczego już w starożytności śledzie pełniły istotną funkcję.

Rozwiąż quiz z wiedzy ogólnej. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Wymagający QUIZ dla omnibusa. Tylko nieliczni odgadną 12/20 zawodów!

1/20 W jakiej branży pracuje spedytor?

Dlaczego w Polsce śledzie uchodzą za przysmak?

Śledź oceaniczny (Clupea harengus), znany również pod nazwami śledź atlantycki bądź śledź pospolity, jest blisko spokrewniony ze śledziem pacyficznym. We wschodniej części Morza Bałtyckiego występuje podgatunek śledzia atlantyckiego, mianowicie śledź bałtycki, powszechnie znany jako sałaka. Te niewielkie, smaczne i pełne wartości odżywczych ryby są znane w Polsce od czasów średniowiecza.

Śledzie na polskich stołach goszczą od wieków. Szczególnie w okresach postu uchodziły za prawdziwy rarytas. Co ciekawe, o tej słonej przekąsce wspominał już w XII w. Gall Anonim w swoich kronikach. Skąd wziął się fenomen śledzi? 

Śledź dorobił się nawet całkiem solidnej pozycji w medycynie ludowej. Postrzegano go jako dobry środek na gruźlicę i pasożyty. Maści z tłuszczu tej ryby miały pomagać na bóle stawów, zakażenia i choroby skóry - czytamy na stronie CiekawostkiHistoryczne.pl.

I chociaż ich popularność nieco zmalała, to nie zmienia to faktu, że śledzie nieustannie są doceniane przez konsumentów. Głównie ze względu na szereg wartości odżywczych, które oferują.

Jak podaje dr Justyna Bylinowska, redaktor naczelna portalu Dietetycy.org.pl, mięso śledzia jest bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, białka, a także składniki mineralne. Popularny od stuleci przysmak zawiera również witaminy głównie z grupy B, A, E i niezbędną dla funkcjonowania organizmu - witaminę D3.

Redakcja poleca

Ta ryba zmieniła historię

Swego czasu śledzie stanowiły nie tylko nieodłączny element naszych jadłospisów w okresach postu, ale również - były nadrzędnym celem w trakcie połowów morskich. Odgrywały ogromną rolę w kontekście gospodarczym, o czym przekonuje Gabriela Bortacka z CiekawostkiHistoryczne.pl. W handlu morskim dominowały takie miasta jak Amsterdam, Szczecin, Bergen, Gdańsk, Brema i Hamburg.

Okazuje się, że śledzie stawały się niekiedy kością niezgody między poszczególnymi państwami. Według cytowanego źródła w XV w., podczas wojny stuletniej pod Orleanem, doszło nawet do tzw. bitwy o śledzie: "wojska francuskie wraz ze szkockimi sojusznikami zaatakowały angielski konwój zaopatrzeniowy, którego głównym ładunkiem były beczki solonych śledzi [...] Mimo że Francuzi mieli przewagę liczebną, nie udało im się przejąć zapasów, co miało duże znaczenie dla dalszego przebiegu wojny".

Redakcja poleca