W tym kraju zrezygnowali ze zmiany czasu. Nie przestawiają zegarków od dekad
Zmiana czasu już w najbliższy weekend z 24 na 25 października. Dla milionów Europejczyków jesień oznacza powrót do czasu zimowego, a wiosna kolejne przestawianie zegarków. Nie wszędzie jednak obowiązuje taki system. Jest kraj, który już blisko 60 lat temu całkowicie zrezygnował ze zmiany czasu i do dziś pozostaje przy jednym ustawieniu zegarków przez cały rok.
- Islandia pożegnała zmianę czasu już w latach 60.
- Powód jest wyjątkowy i ma swoje uzasadnienie.
- Europa wciąż nie może podjąć decyzji. Debaty trwają.
Kraj, który porzucił zmianę czasu lata temu to Islandia. Od 7 kwietnia 1968 roku stosuje jeden czas przez cały rok i nie wprowadza ani czasu letniego, ani zimowego. Tego dnia przesunięto zegarki o godzinę do przodu, a następnie pozostawiono kraj przy czasie GMT (UTC+0) na stałe. Od tamtej pory mieszkańcy tego regionu nie muszą pamiętać o sezonowym przestawianiu wskazówek.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Banalny QUIZ z geografii. 18/20 odgadniętych stolic to mus!
Co ciekawe, wcześniej zmiana czasu była tam dobrze znana. Pierwsze eksperymenty z tym rozwiązaniem rozpoczęły się już w 1917 roku, a później funkcjonowało ono także przez większą część okresu 1939-1967. Dopiero pod koniec lat 60. zdecydowano, że korzyści wynikające z przestawiania zegarków są zbyt małe, by utrzymywać cały system.
Powód rezygnacji ze zmiany czasu jest wyjątkowy
Decyzja Islandii wynikała przede wszystkim z jej położenia geograficznego. Kraj leży bardzo daleko na północy, gdzie długość dnia zmienia się znacznie bardziej niż w większości państw Europy. Latem słońce świeci niemal przez całą dobę, podczas gdy zimą dni są wyjątkowo krótkie. W takich warunkach dodatkowa godzina uzyskana dzięki zmianie czasu nie ma większego znaczenia.
Islandia znajduje się geograficznie bliżej strefy UTC-1, ale od 1968 roku używa czasu GMT (UTC+0), aby zachować większą zgodność z pozostałymi krajami Europy Zachodniej. Efektem jest m.in. późniejsze występowanie południa słonecznego, jednak mieszkańcy przyzwyczaili się do takiego rozwiązania.
Europa wciąż nie może się zdecydować
Podczas gdy Islandczycy dawno zamknęli temat, w Unii Europejskiej debata trwa od lat. Komisja Europejska zaproponowała zniesienie sezonowych zmian czasu już w 2018 roku, a rok później pomysł uzyskał poparcie Parlamentu Europejskiego. Państwa członkowskie nie osiągnęły jednak porozumienia dotyczącego wyboru docelowej strefy czasowej, dlatego mieszkańcy większości krajów UE nadal przestawiają zegarki dwa razy w roku.
Przykład Islandii pokazuje jednak, że funkcjonowanie bez zmiany czasu jest możliwe. W kraju liczącym niespełna 400 tys. mieszkańców rozwiązanie to sprawdza się już od prawie sześciu dekad i nic nie wskazuje na to, aby miało się to zmienić.
Kiedy zmiana czasu 2026?
W Polsce zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi w nocy z 24 na 25 października 2026 roku. Zegarki zostaną przestawione z godziny 3:00 na 2:00, dzięki czemu będziemy spać o godzinę dłużej. Oto jak przestawiamy zegarki w Polsce w 2026 roku:
- 29 marca - przejście z czasu zimowego na letni. Zegarki przestawiamy z 2:00 na 3:00 (śpimy godzinę krócej).
- 25 października - przejście z czasu letniego na zimowy. Zegarki przestawiamy z 3:00 na 2:00 (śpimy godzinę dłużej).
W 2026 roku Polska nadal stosuje sezonową zmianę czasu, ponieważ Unia Europejska nie wprowadziła jeszcze przepisów całkowicie znoszących obowiązek przestawiania zegarków.
Źródła: ZlotePrzeboje.pl Radio ZET, Timeanddate, Wikipedia, Map of Iceland, WorldTimeData