Śpiączka to nie zawsze wyrok. Dla pacjentów jest nadzieja

• 18 kwietnia w Polsce obchodzony jest Dzień Pacjenta w Śpiączce.
• Dzięki rozwojowi medycyny szanse na wybudzanie chorych z komy ciągle rosną.
• Placówki rehabilitacyjne, takie jak klinka "Budzik", odgrywają kluczową rolę we wspieraniu potrzebujących pacjentów.

Dzień Pacjenta w Śpiączce został uchwalony przez Sejm RP 23 listopada 2012 roku. Wszystko dzięki inicjatywie, podjętej przez przedstawicieli fundacji Ewy Błaszczyk pod nazwą “Akogo?”. To właśnie ta organizacja począwszy od 2002 roku nieustannie zajmuje się udzielaniem chorym niezbędnego wsparcia. Za sprawą jej działalności pacjenci z całej Polski mogą dziś korzystać z nowoczesnej diagnostyki, a także być poddawani stale doskonalonym, innowacyjnym metodom leczenia.

Rozwiąż quiz o zdrowiu i urodzie. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

18 kwietnia – Dzień Pacjenta w Śpiączce

Decyzja o tym, że Dzień Pacjenta w Śpiączce będzie obchodzony 18 kwietnia, nie była przypadkowa. To właśnie tego dnia w 2011 roku Prezes Agencji Technologii Oceny Medycznej wydał pozytywną opinię w sprawie pierwszego polskiego programu medyczno-neurorehabilitacyjnego, przygotowanego dla jednostki chorobowej, za jaką uznawana jest śpiączka.

Jak można przeczytać w uzasadnieniu podjętej przez Sejm uchwały, święto poświęcone pacjentom pogrążonym w komie ma na celu uświadomienie społeczeństwu skali towarzyszących im problemów. Przedstawiciele rządu wyrazili też nadzieję, że Dzień Pacjenta w Polsce stanie się zaczynem do stworzenia w przyszłości systemu, pozwalającego na wybudzanie ze śpiączki w każdym możliwym przypadku.

Co to jest śpiączka? Co ją wywołuje?

Czym z medycznego punktu widzenia jest śpiączka? Jak w rozmowie z redaktorką serwisu ZłotePrzeboje.pl wyjaśnia dr hab. n. med. Adam Kobayashi, ze względu na złożoność i zróżnicowanie problemu, jednoznaczne zdefiniowanie tego terminu jest bardzo trudne.

Jak wytłumaczyć go najprościej? – Śpiączka to określenie pewnego stanu zaburzeń świadomości, kiedy pacjent nie reaguje na bodźce zewnętrzne i nie jest w stanie wykonywać pewnych czynności, takich jak mówienie czy poruszanie się. Krótko mówiąc, nie może wówczas spełniać żadnych funkcji wykonawczych – mówi dr Adam Kobayashi, prodziekan ds. klinicznych, kierownik Zakładu Farmakologii i Farmakologii Klinicznej i profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Zobacz także

Polaku, lepiej uważaj! Aż 50 tys. kary za brak papierów

To ZUS daje za darmo. Tysiące Polaków już korzystają

Jakie są przyczyny zapadania pacjentów w śpiączkę? W rozmowie z redaktorką serwisu ZłotePrzeboje.pl dr Adam Kobayashi przyznaje, że jej podłoże tego stanu może być bardzo różne i wynika przykładowo z zatrucia organizmu bądź też uszkodzenia mózgu.

Śpiączka może być też spowodowana przez leki, na przykład u pacjentów, którzy są operowani. Do jej wystąpienia mogą się ponadto przyczynić zaburzenia metaboliczne, ostre choroby wątroby, zaburzenia elektrolitowe, choroby nerek, ale i choroby endokrynologiczne, takie jak chociażby cukrzyca czy hipoglikemia – mówi dr Kobayashi.

To oni niosą pomoc polskim pacjentom

Ogólna sytuacja pacjentów pogrążonych w śpiączce prawdopodobnie nie byłaby dziś na tyle dobra, gdyby nie ponad dwudziestoletnia działalność założonej przez Ewę Błaszczyk oraz ks. Wojciecha Drozdowicza Fundacji “Akogo?”. Gdy organizacja rozpoczynała działalność, w Polsce nie istniała systemowa pomoc dla osób po ciężkich urazach mózgu, przebywających w śpiączce. Dzięki staraniom setek zaangażowanych w rozwój fundacji ludzi, na przestrzeni minionych dwóch dekad wiele udało się jednak zdziałać.

W Warszawie funkcjonują obecnie dwie klinki “Budzik”: jedna, założona w roku 2013, jest ośrodkiem rehabilitacji dla dzieci, natomiast w drugiej wsparcia udziela się dorosłym. W listopadzie 2016 roku Minister Zdrowia wydał ponadto rozporządzenie, które umożliwiło otwarcie pierwszego “wybudzeniowego” oddziału szpitalnego dla dorosłych, funkcjonującego do dziś przy Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Olsztynie.

Warto wspomnieć, że opieka we wszystkich tych placówkach jest całkowicie bezpłatna. Zważywszy na wysokie koszty, które według danych NFZ, przytaczanych przez serwis Rynek Zdrowia, mogą sięgać nawet kwot rzędu 540 złotych dziennie, dla rodzin większości pacjentów samodzielne sfinansowanie kosztów leczenia i rehabilitacji byłoby niemożliwe.

Takie są perspektywy powrotu do sprawności 

W Polsce nie ma miesiąca, w którym ktoś nie zapadłby w śpiączkę. Szanse, że dotknięty nią pacjent choć częściowo wróci do zdrowia, bywają różne. – Wszystko zależy od przyczyny, z jakiej wystąpiła śpiączka i od tego, czy wobec pacjenta została podjęta odpowiednia interwencja – mówi dr hab. n. med. Adam Kobayashi z UKSW.

Jeżeli pacjent zapada w śpiączkę, bo ma hipoglikemię, to czasami wystarczy podać mu dożylnie glukozę i wtedy wychodzi z tego stanu zupełnie bez szwanku. Natomiast jeżeli ktoś ma na przykład ciężkie uszkodzenie mózgu, czy to spowodowane przez udar, czy przez uraz głowy, to nawet jeżeli się wybudzi, może być tak, że będzie mieć porażone kończyny albo niedowład. To, czy w ogóle dojdzie wówczas do sprawności, jest dyskusyjne i z pewnością będzie wymagało bardzo długiego czasu – objaśnia w rozmowie z redaktorką serwisu ZłotePrzeboje.pl dr Kobayashi.

Co możemy zrobić, by pomóc osobie u której wystąpiła śpiączka? Jak można przeczytać w serwisie internetowym prowadzonym przez Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, powinniśmy pamiętać, by zawsze w przypadku wystąpienia u danej osoby nagłych zaburzeń świadomości natychmiast wezwać na miejsce karetkę pogotowia ratunkowego.

Choć chwilowa utrata przytomności bywa objawem przejściowego niedotlenienia mózgu i nie oznacza, że pacjent zapadnie w śpiączkę, szybka reakcja świadków, widzących nieprzytomnego człowieka, może przyczynić się do uratowania mu życia.

Zobacz także

Ten owoc to rakowy pogromca. Eksperci mówią raz na zawsze

To szklanka wody na czczo robi z organizmem. Ekspert wyjaśnia raz na zawsze

Jaka jest przyszłość pacjentów w śpiączce?

Najlepszym dowodem na to, że odzyskanie zdrowia po wybudzeniu ze śpiączki jest możliwe, są pacjenci “Budzika”. Z tej dla dorosłych jako czternasty wybudzony pacjent wyszedł 1 kwietnia 2025 roku Kuba. W grudniu minionego roku mury kliniki dla dzieci po trzynastu miesiącach opuścił natomiast Michał. To 125 dziecko, któremu udało się pomóc w “Budziku”.

Jak przyznaje dr hab. n. med. Adam Kobayashi, sytuacja polskich pacjentów w śpiączce wciąż nie jest jednak idealna. – To trudny temat. Są takie ośrodki jak “Budzik”, czy inne tego typu placówki, i tam rzeczywiście można liczyć na dobrą opiekę – mówi dla czytelników serwisu ZłotePrzeboje.pl lekarz.

Te miejsca często spełniają jednak jedynie funkcję ośrodków rehabilitacyjnych. Problemem jest natomiast to, że zwłaszcza przy długotrwałych śpiączkach pacjenci nie mogą przebywać w szpitalu wiecznie. Istnieją zakłady opiekuńczo-lecznicze, które zajmują się nimi później, ale wciąż jest ich w naszym kraju za mało – przyznaje dr Adam Kobayashi.

Poza prowadzeniem kompleksowej terapii medyczno-rehabilitacyjnej w swoich klinikach oraz systemowym rozwiązywaniem problemów osób w śpiączce, Fundacja "Akogo?" wspiera także chorych i ich rodziny w zakresie prawnym. Ponadto skupieni wokół niej działacze przeprowadzili do tej pory szereg kampanii, edukujących społeczeństwo w temacie problemów osób w komie.

Stale trwają także badania, których efektem ma być zapewnieniem pacjentom jeszcze lepszej opieki i możliwości powrotu do zdrowia. Obecnie specjaliści z "Akogo?" pracują z medykami z całego świata i na bieżąco analizują nowe doniesienia konferencyjne, artykuły naukowe oraz postępy, poczynione w zakresie wprowadzania nowoczesnych metod terapeutycznych, mających na celu stymulację mózgu i rehabilitację osób w śpiączce.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na ZłotePrzeboje.pl!